جنسیت و جدایی: روایت زنانه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

پژوهشگر مقیم مرکز تحقیقات زن و خانواده

چکیده

جدایی و میزان فزاینده آن همچنان موضوع با اهمیتی از منظر علوم اجتماعی و مطالعات خانواده و جنسیت است. جنسیت در این روند موضوعی مهم و نیازمند توجه ویژه است. آغازگری زنانه در امر جدایی و عاملیت آنان در اعلام پایان زندگی از آن جمله است. در این پژوهش جنسیت و تحولات محتوایی آن از منظر زنان و تحولات هویتی- عاملیتی آنان مورد توجه است. در این تحقیق، با مشارکت 28 زن(ساکن تهران) دارای حداقل یک‌بار تجربه ازدواج و جدایی، روایت زنان از جدایی مورد مطالعه قرار گرفته است. نتایج گفتگو با این زنان به شیوه تحلیل مضمونی دسته­بندی و اعتبار آن از طریق ارائه نتایج به اشخاص مشارکت­کننده جهت تائید آنان، گفتگو با همکاران حوزه پژوهش جهت ارائه تکمیلی، دقت و حساسیت در پیگیری روش و در نهایت ارائه شواهد از تحقیقات پیشین تامین شده‌است. نتایج بیانگر سه مرحله ورود ناآرام، ادامه خطرخیز و خروج پرتنش از زندگی خانوادگی است که در ماتریسی از نقش فرد(زن) و ساختار(جنسیت) در سه وهله پیش از ازدواج، حین زندگی تاهلی و آغاز جدایی ارائه شده‌است. روایت زنان از جدایی بر نقش موثر و پررنگ جنسیت و تحولات آن در فراهم کردن زمینه عاملیت فعال زنان در پایان دادن به زندگی خانوادگی تاکید دارد

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Gender and Separation: A Female Narrative

نویسنده [English]

  • Somayeh Arab khorasani
Resercher, Women and Family Research Center(WRC)
چکیده [English]

Divorce, with its increasing rate, is still an important social problem to investigate. Due to importance of family for its members and society, any disintegration of it can be serious. Women and their reasons to initiate the divorce is a crucial topic to be studied. This study has investigated gender and its changes over time as well as transitions in identity and agency of women. Besides, it focuses on narratives of divorce from women’s perspective. For this purpose, a sample of 28 women with at least one experience of marriage and divorce were selected. The findings show that there are three stages in women’s narration about marriage and divorce; none-calm entrance, perilous continuation and stressful exit. This situation occurs on an intersection of the role of individual (woman) and structure (gender) in three stages including prior to marriage, during marital life and the beginning of divorce. Women’s narration of divorce has focused on the important of gender roles changes in providing the opportunity to terminate the marital life.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Gender
  • Separation
  • woman
  • narration

ازکیا، مصطفی و میمندی، فاطمه.(1393). انتظارات زنان از همسرانشان: ارائه یک نظریه زمینه­ای (مطالعۀ موردی: زنان بالای 40 سال منطقۀ 5 شهر تهران). فصلنامه بررسی مسائل اجتماعی ایران، 1، 19-43.

تورن، آلن.(1396). پارادایم جدید. ترجمه سلمان صادقی­زاده، تهران: انتشارات علمی فرهنگی

چیل، دیوید.(1388). خانواده­ها در دنیای امروز. ترجمه محمدمهدی لبیبی،تهران: نشر افکار.

دورکیم، امیل.(1393). قواعد روش جامعه­شناسی. ترجمه عیلمحمد کاردان، تهران: دانشگاه تهران.

رحمتی، فهمیه و موسوی، سید اسماعیل.(1397)، مطالعه کیفی نقش سناریوهای زندگی بر اساس دیدگاه تحلیل رفتار متقابل بر علت‌های جدایی زنان در آستانه طلاق. مطالعات اجتماعی و روان­شناختی زنان، 16(1): 151- 176.

زیبایی­نژاد، محمدرضا.(1388)، هویت و نقش­های جنسیتی. تهران: مرکز امور زنان و خانواده نهاد ریاست جمهوری.

زیمل، گئورگ.(1387). مقالاتی درباره تفسیر علم اجتماعی. ترجمه شهناز مسمی پرست، تهران: شرکت سهامی انتشار

سالدنا، جانی.( 1395). راهنمای کدگذاری برای پژوهشگران کیفی. ترجمه عبدالله گیویان، تهران: انتشارات علمی فرهنگی.

عرب­خراسانی، سمیه و غیاثوند، احمد.(1397)، تجربه مادرانه از جدایی؛ پژوهشی داده بنیاد. مطالعات اجتماعی و روان­شناختی زنان،15(4):7- 38.

فیلیک، اووه.(1387). درآمدی بر تحقیق کیفی. ترجمه هادی جلیلی، تهران: نشر نی

کاستلز، امانوئل.(1388). اقتصاد، جامعه و فرهنگ در عصر اطلاعات(ج 2). ترجمه حسن چاووشیان، تهران: طرح نو.

کرسول، جان دبلیو.(1397). طرح پژوهش: رویکردهای کیفی، کمی و ترکیبی . ترجمه: علیرضا کیامنش، تهران: جهاد دانشگاهی دانشگاه علامه.

کونتز، استفانی.(1387). تاریخ ازدواج. ترجمه سیمین موحد، تهران: نشر پیکان.

موسوی، سیده فاطمه و دهشیری، غلامرضا.(1394). نقش فاصله انتظارات و واقعیت رابطه زناشویی در رضایت زناشویی زنان و مردان شهر تهران. مطالعات اجتماعی و روان­شناختی زنان، 13(2):93- 110.

هاردینگ، ساندرا.(1388).برگرفته  از” از تجربه‌گرایی فمینیستی تا شناخت­شناسی­های دارای دیدگاه فمینیستی“ . لارنس کهون، متن‌های برگزیده از ‌مدرنیسم تا پست‌مدرنیسم،ترجمه عبدالکریم رشیدیان.(637-658). تهران: نشر نی

Amato, P. R., and Booth, A. (1995). Changes in Gender Role Attitudes and Perceived Marital. American Sociological Review, 60(1): 58-66.

Amato, P. R. (2010). Research on Divorce: Continuing Trends and New Developments. Journal of Marriage and Family, 72(3):650-666.

Arab Khorasani, S., and Ghyasvand, A.(2018), A maternal experience of divorce: a grounded theory study, Women's Studies Sociological and Psychological, 15(4): 7-38(Text in Persian).

 Black, L. E., Eastwood, M. M., Sprenkle, D. H., and Smith, E. (1991). An exploratory analysis of the construct of leavers versus left as it relates to Levinger's social exchange theory of attractions, barriers, and alternative attractions. Journal of Divorce & Remarriage15(1-2), 127-140.

Braun, V., and Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative research in psychology3(2): 77-101.

Castells, M. (2009). The rise of the network society. translated by Hassan Chavoshian, Tehran: Tarhe No publication (Text in Persian).

Cheal, David. (2009). Families in today’s world: A comparative approach, translated by mohammad mehdi labibi, Tehran: Afkar publication (Text in Persian).

Cherlin, A. J. (2004). The deinstitutionalization of American marriage. Journal of marriage and family66(4): 848-861.

Connell, R. (1995). Masculinities. Polity Press: Cambridge.

Coontz, S. (2006). Marriage, a history: How love conquered marriage, translated by Simin Movahed. Tehran: Peykan Publication (Text in Persian)

Creswell, J. W., and Creswell, J. D. (2017). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches, translated by Alireza Kiamanesh, Tehran: Jahad daneshgahi Allameh university (Text in Persian).

Eidelson, R. J., and Epstein, N. (1982). Cognition and relationship maladjustment: Development of a measure of dysfunctional relationship beliefs. Journal of consulting and clinical psychology, 50(5): 715-720.

 English, S. M. (1997). A social exchange analysis of early and late divorce (Doctoral dissertation, Texas Tech University).

Epstein, C. F. (2006). Similarity and Difference. In Handbook of the Sociology of Gender (pp. 45-61). Springer, Boston, MA.

Epstein, N., and Eidelson, R. J. (1981). Unrealistic beliefs of clinical couples: Their relationship to expectations, goals and satisfaction. American Journal of Family Therapy, 9(4): 13-22.

Flick, U. (2009). An introduction to qualitative, research, translated by Hadi Jalili, Tehran: Ney publication (Text in Persian)

Giddens, A., and Pierson, C. (1998). Conversations with Anthony Giddens: Making sense of modernity. Polity Press in associated with Blackwell publisher Stanford University Press.

Gillies, V. (2003). Family and intimate relationships: A review of the sociological research. Families & Social Capital Research Group, South Bank University.

Griffin, L. J. (1993). Narrative, event-structure analysis, and causal interpretation in historical sociology. American journal of Sociology, 98(5): 1094-1133.

Harding, Sarah.(2009)From“From feminist Empiricism to Feminist Standpoint Epistemologies”, L. E.Cahoone , From Modernism To Postmodernism: An An-thology(637-658). translated by Abdolkarim Rashidian. Tehran: Ney Publication (Text in Persian).

HatamiVarzandeh,A., Esmaeily, M., Farahbakhsh, K., and Borjali, A. (2016). A theoretical framework of divorcing couples experience. Journal of Research & Health Social Development & Health Promotion Research Center, 6(3): 362- 372.

Hewitt, B., Western, M., and Baxter, J. (2006). Who decides? The social characteristics of who initiates marital separation. Journal of Marriage and Family, 68(5): 1165-1177.

Kellas, J. K., and Manusov, V. (2003). What's in a story? The relationship between narrative completeness and adjustment to relationship dissolution. Journal of Social and Personal Relationships, 20(3): 285-307.

Levinger, G. (1976). A social psychological perspective on marital dissolution. Journal of Social Issues, 32(1): 21-47.

Mousavi, S. F ., and Dehshiri, Gh .(2015), The role of Discrepancy between Expectations and Reality of marital relationship in marital satisfaction of married people in Tehran. Women's Studies Sociological and Psychological,  3(2): 93-110(Text in Persian).

Rahmati,F., and Mosavi, S. E .(2018). The study of life scripts role based on the view Transactional Analysis on the reasons of women's divorce. Women's Studies Sociological and Psychological, 16(1) : 151-176(Text in Persian).

Risch, S. C., Jodl, K. M., and  Eccles, J. S. (2004). Role of the Father‐Adolescent Relationship in Shaping Adolescents’ Attitudes Toward Divorce. Journal of Marriage and Family, 66(1), 46-58.

Riessman, C. K. (2012). Analysis of personal narratives.pp.695-701 J.F.Gubrium., J.A.Holstein., A.B.Marvasti., and K.D.McKinney (Eds.). The SAGE handbook of interview research: The complexity of the craft(pp.367-380). London: Sage Publications.

Riessman, C.K. (1998). Narrative Analysis. Newbury Park, CA: Sage.

Rosenfeld, M. J. (2017). Who wants the Breakup. Gender and breakup in heterosexual couples. D.F.Alwin., D.H. Felmlee., and D.A. Kreager(Eds.). Social Networks and the Life Course: Integrating the Development of Human Lives and Social Relational Networks (pp. 221-243)Springer.

Saldena, J.(2016). The coding manual for qualitative researchers. translated by Abdollah Givian. Theran: Elmi-fahangi publication(Text in Persian).

Sclater, S. D. (1997). Narratives of divorce. The Journal of Social Welfare & Family Law, 19(4): 423-441.

Sayer, L. C., England, P., Allison, P. D., and Kangas, N. (2011). She left, he left: How employment and satisfaction affect women’s and men’s decisions to leave marriages. American Journal of Sociology, 116(6): 1982-2018.

Simmel, G. (2006). Articles on social science interpretation, translated shahnaz mosamaparast, Teharan: Sherkat shamahi publication (Text in Persian).

Thomas, C., and Ryan, M. (2008). Women's perception of the divorce experience: A qualitative study. Journal of Divorce & Remarriage, 49(3-4): 210-224.

Thompson, E. (1978). The poverty of theory and other essays. London: Merlin.

Touraine, A. (2017). new Paradigm, translated by salman sadeqizadeh. Tehran: Elmi-fahangi publication(Text in Persian).

Winchester, D., Spencer, J. W., and Baird, D. M. (2018). “I Felt Guilty for Being So Happy”: Narrative Expressions and Management of Postdivorce Ambivalence. Sociological Focus, 51(3), 200-216.