مقایسۀ کفایت اجتماعی، سخت‌رویی و سبک‌های مقابله با استرس در همسران افراد معتاد و غیر‌معتاد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روان‌شناسی عمومی، گروه روان‌شناسی، واحد محلات، دانشگاه آزاد اسلامی، محلات،ایران

2 استادیار گروه روان‌شناسی، واحد محلات، دانشگاه آزاد اسلامی، محلات، ایران

چکیده

هدف پژوهش حاضر مقایسۀ کفایت اجتماعی، سخت رویی و سبک‌های مقابله با استرس در همسران افراد معتاد و غیرمعتاد بود.طرح پژوهش توصیفی از نوع علی – مقایسه‌ای بود. جامعۀ آماری پژوهش حاضر،دربرگیرندۀ کلیۀ زنان دارای همسر معتاد و غیرمعتاد شهر اراک در سال 1396 بود. 157 نفر (77 همسر معتاد و 80 زن همسر غیرمعتاد) به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند.ابزار گردآوری اطلاعات شامل پرسشنامۀ کفایت اجتماعی بورمسترت (1988)، سبک‌های مقابله با استرس(CISS) (1990) و سخت‌رویی کوباسا (HS) (1979) بود.داده‌ها با نرم‌افزار SPSS و آزمون‌ تحلیل واریانس چندمتغیره تجزیه‌ و تحلیل شد. بر اساس یافته‌های پژوهش، تفاوت معناداری بین دو گروه بر اساس کفایت اجتماعی و زیرمقیاس‌های آن وجود دارد. به جز زیرمقیاس کنترل‌، تفاوت معناداری بین دو گروه از نظر سخت‌رویی مشاهده نشد. علاوه بر این، زنان همسر معتاد سبک مقابلۀ اجتنابی بیشتر و سبک مقابلۀ مسأله‌مدار کم‌تری در مقایسه با زنان همسر غیرمعتاد نشان دادند؛ اما تفاوت دو گروه در مقابله هیجان‌مدار معنادار نبود. یافته‌های پژوهش حاضر می‌تواند راهگشای متخصصان در فهم دقیق عوامل مؤثر بر سلامت روانی زنان دارای همسر معتاد باشد. بنابراین، با طراحی مداخلات روان‌شناختی بر اساس این متغیرها می‌توان سلامت روانی زنان دارای همسر معتاد را بهبود بخشید

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of Social Competence, Hardiness and Coping Styles with Stress in Women with Addict and Non-Addict Husbands

نویسندگان [English]

  • Zahra Nazeran 1
  • Mohammad mehdi Jahangiri 2
1 M.A in General Psychology, Department of Psychology, Mahallat Branch, Islamic Azad University,Mahallat, Iran.
2 Assistant Professor, Department of psychology, Mahallat Branch, Islamic Azad University, Mahallat,Iran. * Corresponding Author: m_jahangiri@iaumahallat.ac.ir
چکیده [English]

The purpose of this study was to compare social competence, hardiness and coping styles in women married to addict and non-addict men. The research design was a descriptive causal-comparative study. The statistical population of this study included all women with addict and non-addict husbands in Arak city in 2017. 157 subjects (77 addicted and 80 non-addicted) were selected by available sampling method. The instruments for collecting data included Buhrmesteret Social Competence scale (1988), Coping Inventory for Stressful Situations (CISS) (1990) and Kobasa’s Hardiness scale (HS) (1979). Data were analyzed by SPSS software and multivariate variance analysis was conducted. According to the findings, there is a significant difference between the two groups based on social adequacy and its subscales. Except for the control subscale, there was no significant difference between the two groups in terms of hardiness. Additionally, women with addict husbands showed more avoidance coping and less problem-oriented coping than women with non-addict husbands; nonetheless, the difference between the two groups was not significant in the emotional-focused coping. The findings of the present study can provide an opportunity for experts to understand the factors affecting the mental health of women with addicted spouses more accurately. Therefore, by designing psychological interventions based on these variables, it is possible to improve the mental health of women with addict husbands.

کلیدواژه‌ها [English]

  • social competence
  • hardship
  • stress coping styles
  • women with addicted spouse

ابراهیمی، فاطمه‌(1391). ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس کفایت اجتماعی و رابطۀ آن با هوش هیجانی در دانشجویان، پایان نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز. تهران.

اسدیان، سیروس و پیری، موسی‌(1390). رابطۀ بین عملکرد خانواده و کفایت اجتماعی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد سلماس. فصلنامه علوم رفتاری، 3‌(9): 25-41.

بشارت، محمد علی.، محمدی، کوروش.، پورنقاش تهرانی، سعید و حاتمی، جواد (1388). رابطۀ کمال گرایی و سخت کوشی با پاسخ‌های فیزیولوژیک ناشی از استرس. مجله روان‌شناسی معاصر، 4 (1): 41-53.

پارسافر، سارا و یزدخواستی، فریبا‌ (2015). بررسی روابط علی بین نقش‌های جنسیّتی، تاب‌آوری، سرسختی، درماندگی آموخته‌شده و هم‌وابستگی، در همسران افراد معتاد. مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان، 12(4):69-92.

جعفرنژاد، پروین‌(1384).  بررسی رابطۀ میان پنج عامل بزرگ شخصیت، سبک‌های مقابله‌ای و سلامت روانی در دانشجویان کارشناسی. مجله روان‌شناسی و علوم تربیتی، 35 (1): 51-74.

حاجت بیگی، صدیقه‌(1379). رابطۀ شیوه‌های مقابله با استرس، خودکارآمدی و سلامت روان در دانش‌آموزان متوسطه شهر تهران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز. تهران.

دامغانیان، حسین و یزدانی زیارت، محمد‌(1395). ارتقاء شایستگی ارتباطی کارکنان جانباز و ایثارگر در پرتو هوش عاطفی. مجله روان‌شناسی نظامی،7 (27):53-66.

دلاور،علی‌(1392). روش تحقیق در روان‌شناسی و علوم تربیتی. تهران: ویرایش.

رفیعی، حسن.، فتحی، لیلا.، نوری، رویا.، اکبریان، مهدی.، نارنجی‌ها، هومان و کاردوانی، راحله (1393). بررسی عوارض و تبعات اعتیاد همسر از طریق مقایسۀ زنان عادی و زنان دارای همسر معتاد. مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان، 12(2): 171-194.

ستوده ناورودی، سید امید.،  زینعلی، شینا و خستگانان، نوشین‌ (1391). رابطۀ بین همسر آزاری، حمایت اجتماعی و استرس ادراک شده در زنان دارای همسران معتاد و غیر معتاد. شهر رشت فصلنامه پرستاری و مامایی جامع‌نگر، 22(‌68): 25-32.

صدری دمیرچی، اسماعیل.، اسدی شیشه‌گران، سارا و اسماعیلی قاضی ولویی، فریبا (1395). اثربخشی آموزش تنظیم هیجان بر تنظیم شناختی هیجان، احساس تنهایی و صمیمیت اجتماعی زنان دارای همسر معتاد. فصلنامه مددکاری اجتماعی، 5 (2): 37-46.

صیدی، معصومه.، غفوری، اعظم و جلالی، محمدرضا‌ (1393). بررسی ویژگی‌های شخصیتی و سبک‌های مقابله‌ای در سه گروه از زنان تن‌فروش، معتاد و عادی. مجله اعتیادپژوهی، 8 (29): 89-105.

قنبری، حمیده و پورشهریاری، مه سیما‌(1395). سبک‌های شوخ‌طبعی، هوش هیجانی و کفایت اجتماعی در دانشجویان. اندیشه‌های نوین تربیتی، 12(3):79-108.

کافی، سید‌موسی.، ملازاده اسفنجانی، رحیم.، نوری، مرتضی و صالحی،ایرج‌(1390). اثربخشی گروه درمانی به روش تحلیل رفتار متقابل بر سازگاری زناشویی و پیشگیری از عود افراد سم‌زدایی شده. فصلنامه پژوهش‌های نوین روانشناختی، 6(23): 111-132.‌

گروسی، سعیده و محمدی دولت‌آباد، خدیجه‌(1390). تبیین تجربۀ زیسته زنان وابسته به مواد مخدر از پدیدۀ اعتیاد. مجله زن و جامعه، 2(1): 55-74.

ملایرخواه لنگرودی، زهرا .، رحیمی موقر، آفرین.، یونسیان، مسعود.، دلبرپوراحمدی، شهناز و شریعتی، محمد‌(1387). مشکلات اجتماعی همسران مردان معتاد در منطقۀ تحت پوشش مرکز بهداشت شرق تهران. فصلنامه رفاه اجتماعی، 7(29): 109-123.

منوچهری، محدثه.، گلزاری، محمود.، کرمیرزانیکوزاده، عزت الله‌ (1394). اثربخشی آموزش امید درمانی بر به‌کارگیری روش‌های مقابلۀ مثبت با استرس در زنان دارای همسر معتاد. فصلنامه مطالعات روان‌شناسی بالینی، 6 (21): 77-93.

نیکبخت نصرآبادی، علیرضا.، پاشایی ثابت، فاطمه و بستامی، علیرضا‌(1395). تجربه زندگی با همسر معتاد: یک مطالعات پدیدارشناسی. مجله پژوهش پرستاری، 11‌(1): 62-75.

واحدی، شهرام و مرادی، سمانه‌ (1388). رابطه سبک‌های دلبستگی پدر و مادر با سازگاری هیجانی، رفتاری و اجتماعی در دانشجویان غیربومی سال اول. مجله اصول بهداشت روانی، 11(3): 223-232.

Asadian, S. and Piri, M. (2011). Relationship Between Family Function and Social Competence in the Students of Islamic Azad University, Salmans Branch. Journal of Behavioral Sciences. 3(9):25-41(Text in Persian).

Banerjee MBBS, M. S. (2015). Psycho-social problems and coping of women with alcoholic spouses in Rural Malwa area, dist. Ludhiana, Punjab-a pilot study. International Journal of Management, IT and Engineering, 5(5): 73.

Basharat,M.A.,Mohammadi,K.,PourangakshTehrani,S. and Hatami,J.(2009).The relationship between perfectionism and hard work with physiological stress responses. Journal of Contemporary Psychology, 4 (1): 41-53(Text in Persian).

Chambers, C., Chiu, S., Scott, A. N., Tolomiczenko, G., Redelmeier, D. A., Levinson, W. and Hwang, S. W. (2014). Factors associated with poor mental health status among homeless women with and without dependent children. Community mental health journal, 50(5): 553-559.

Damghanian,H. and Yazdani ziarat,M.(2016).Promotion of the Dedicated and Devotee Staffs Relational Competence in Light of Emotional Intelligence. Journal of military Psychology, 7(27):53-66(Text in Persian).

Delahaij, A., Gaillard, C. and Van Dam, P. (2010). Hope and Hardiness as related to life satisfaction. J Posit Psychol, 3(8):171-179.

Delavar,Ali(2013).Research Method For Educational and Psychological.Tehran:Virayesh(Text in Persian).

Eprahimi,F. (2011). Psychometric characteristics of the Social Competence questionnaire and Relationship of Emotional Intelligence among University Students. (Master of  Arts).Centeral Tehran Branch,Islamic Azad University(Text in Persian).

Garousi, S. and Mohammadi,D. K.(2011). Delineation of the lived experiences of drug dependent women. Quarterly journal  of Women & Society., 2 (1): 55-74(Text in Persian).

Ghanbari, H. and Pourshahriari, M. (2016). Investigating the Relationship of Humor Styles, Emotional Intelligence and Social Competence among University Students in Tehran.Journal of New Thoughts on Education, 12(3): 79-108(Text in Persian).

Hajat Beigi,S.(2000). The relationship between Coping styles with stress, Self-Efficacy and Mental Health in high school students in Tehran.(Master of  Arts). Centeral Tehran Branch,Islamic Azad University(Text in Persian).

Hecht, H. and Wittchen, H. U. (1988). The frequency of social dysfunction in a general population sample and in patients with mental disorders. Social psychiatry and psychiatric epidemiology, 23(1): 17-29.

Jafar Nejad, P.(2005). Investigating the relationship between the five major factors of personality, coping styles and mental health in undergraduate students. Journal of Psychology and Educational Sciences, 35 (1): 51-74(Text in Persian).

Jiloha, R. C. (2010). Biological basis of tobacco addiction: Implications for smoking-cessation treatment. Indian journal of psychiatry, 52(4), 301.

Kafi, S.M.; Mollazadeh, R., Nori,M and SalehA, I. (2011)The effectiveness of transactional behavior analytic group therapy on the marital adjustment and prevention of relapse in detoxified people. Journal of Modern Psychological Researches, 6(23): 111-132(Text in Persian).

Kasthuri, A., Singh, K., Krishnanh, M. and Rajendran A.K. (2017). Coping the Psychosomatic Indicators of stress among wives of alcoholic addicted husbands in suburban parts of Chennai. International Journal of Recent Trends in Science And Technology, 22 (2): 98-99.

Kim, E., Guo, Y., Koh, C. and Cain, K. C. (2010). Korean immigrant discipline and children's social competence and behavior problems. Journal of pediatric nursing, 25(6): 490-499.

Kobau, R., Seligman, M. E., Peterson, C., Diener, E., Zack, M. M., Chapman, D. and Thompson, W. (2011). Mental health promotion in public health: Perspectives and strategies from positive psychology. American journal of public health, 101(8): e1-e9

Kronenberg, L. M., Goossens, P. J., van Busschbach, J., van Achterberg, T. and van den Brink, W. (2015). Coping styles in substance use disorder (SUD) patients with and without co-occurring attention deficit/hyperactivity disorder (ADHD) or autism spectrum disorder (ASD). BMC psychiatry, 15(1): 159.

M Solis, J., M Shadur, J., R Burns, A. and M Hussong, A. (2012). Understanding the diverse needs of children whose parents abuse substances. Current drug abuse reviews, 5(2): 135-147.

Maddi, S. R. (2016). Hardiness as a pathway to resilience under stress. The Routledge international handbook of psychosocial resilience, 104-110.

Malayri Khah Langaroodi, Z., Rahimi movaghar, A., Yonesian, M., Delbarpoor Ahmadi, S., Shariati, M.(2008). A Study on Social Problems of Wives of Drug Dependent Men in a Catchment Area of Tehran. Social Welfare. 7(29):113-128(Text in Persian).

Manouchehri, M., Gholzari, M. and Kordmirza Nikouzadeh, E. O. (2016). The Effectiveness of Hope Therapy on Employing Positive Coping with Stress Strategies in Wives of Addicted Men. Clinical Psychology Studies, 6(21): 78-90(Text in Persian).

Marquez-Arrico, J. E., Benaiges, I. and Adan, A. (2015). Strategies to cope with treatment in substance use disorder male patients with and without schizophrenia. Psychiatry research, 228(3): 752-759.

Matud, M. P. (2004). Gender differences in stress and coping styles. Personality and individual differences, 37(7): 1401-1415.

McConnell, M. M., Memetovic, J. and Richardson, C. G. (2014). Coping style and substance use intention and behavior patterns in a cohort of BC adolescents. Addictive behaviors, 39(10): 1394-1397.

Nikbakht, Nasrabadi, A., Pashaei sabet, F. and Bastami, A. (2016). Life experiences of addicted wife:A qualitative study. [Medical Surgical Nursing]. Iranian Journal of Nursing Research, 11(1):62-75(Text in Persian).

Ouzir, M. and Errami, M. (2016). Etiological theories of addiction: A comprehensive update on neurobiological, genetic and behaviouralvulnerability. Pharmacology Biochemistry and Behavior, 148: 59-68.

Parsafar., s. and Yazdkhasti, F.(2015). Investigating the causal relationship between gender roles, resilience, psychological hardiness, learned helplessness and codependency of addicts’ wives. Quarterly Journal of  women's studies Sociological and psychological. 12(4): 69-92(Text in Persian).

Rafiei, H., Fathi,L., Nouri, R., Akbaryan, M., Naranjiha, H and Kardavani, R.(2014). Study of the complications of husband's addiction by comparing ordinary women and women with addicted spouse. Quarterly Journal of  women's studies Sociological and psychological. 12(2):171-194(Text in Persian).
Sadri Damirchi, E., Asadi Shishegaran, S. and et al. (2016). Effectiveness of Emotion Regulation Training on Cognitive Emotional Regulation, Loneliness and Social Intimacy in Women with Addicted Spouse. Quarterly Journal of Social Work 5(2): 37-46(Text in Persian).

Segrin, C. (1998). The impact of assessment procedures on the relationship between paper and pencil and behavioral indicators of social skill. Journal of Nonverbal Behavior, 22(4): 229-251.

Seydi, M., Ghafouri, A. and Jalali, M. R. (2014). The Study of Personality Traits and Defense Mechanism among Prostitutes, Addicted and Normal Women. Research on Addiction, 8(29): 89-105(Text in Persian).

Shanthi, B. and Veeramuthu, K. (2017). A Study of Female Spouses of Male Alcohol Dependence Patients. Journal of Dental and Medical Sciences, 16(3): 127-145.

Sotodeh Navroi, S. O., Zeinali, S. and Khasteganan, N. (2012). Relationship between spouse abuse, social support and perceived stress in women with ‎addicted and non-addicted husbands in Rasht city. [Research]. Journal of Holistic Nursing and Midwifery, 22(2):25-32(Text in Persian).

Vahedi,S. and Moradi,S.(2009).On The Relationship between Parents Attachment Styles and   Students Social, Behavirol and Emotional Adjustments in Non-Local Freshmen University Students. Journal of Fundamentals of Mental Health, 11 (43): 223-232(Text in Persian).

Zohrabian, A. and Philipson, T. J. (2010). External costs of risky health behaviors associated with leading actual causes of death in the US: a review of the evidence and implications for future research. International journal of environmental research and public health, 7(6): 2460-2472.