فراتحلیل کیّفی مقالات پژوهشی حوزۀ توانمندسازی زنان روستایی و شهری در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جامعه‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، خراسان رضوی، ایران

2 دانشیار جامعه‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، خراسان رضوی، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهشگری علوم اجتماعی، دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

پژوهش حاضر در صدد بررسی و فراتحلیل کیّفی مطالعات حوزۀ توانمندسازی زنان روستایی و شهری بود. بر این اساس در گام نخست تمامی مقاله‌های علمی- پژوهشی با کلیدواژه‌های توانمندی و توانمندسازی در ‎‎‌‌بازۀ زمانی 1375 تا 1395 از پایگاه اطلاعاتی علمی جهاد دانشگاهی و پایگاه استنادی نورمگز استخراج شد که شصت مقاله را در بر می‌گرفت. در ادامه چهل و دو مقاله‌ای که شامل واژه‎های زنان روستایی یا زنان شهری در عنوان، چکیده یا کلمات کلیدی بودند، برای استخراج داده‎ها و بررسی بیشتر گزینش شدند. طبق یافته‎های تحقیق حاضر، مطالعات این حوزه دو جهت‎گیری کلی دارند، گروهی از آن‎ها به دنبال تحلیل نظری و ارائه مدل‎های مداخله‌ای برای توانمندسازی گروه‎های مورد نظر بوده‌اند. گروهی دیگر به بررسی فرایند توانمندسازی زنان، به لحاظ تجربی با در نظر گرفتن نمونه‎های متفاوت از زنان روستایی و شهری توجه کرده‎اند. در مجموع عواملی همچون تحصیلات، اشتغال، داشتن مهارت‎های اجتماعی، اعتماد به نفس، خودارزشمندی و بهره‎مندی از آموزش‎های عمومی از عوامل مؤثر بر توانمند‌شدن زنان روستایی و شهری بوده‎است. این یافته‎ها با نتایج مورد تأکید در بسیاری از تحقیقات غیر ایرانی در حوزۀ توانمندسازی زنان نیز مطابقت دارد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Qualitative Meta-Analysis of Two Decades of Research on the Empowerment of Rural and Urban Women in Iran

نویسندگان [English]

  • Mahdi Kermani 1
  • Mohsen NoghaniDokhtBahmani 2
  • Zahra Baradarankashani 3
1 Faculty member and Assistant Professor of Sociology, Ferdowsi University of Mashhad *. Corresponding Author: m-kermani@um.ac.ir
2 Faculty member and Associate Professor of Sociology, Ferdowsi University of Mashhad
3 MS student in social science research, Ferdowsi University of Mashhad
چکیده [English]

The present study attempts to conduct a qualitative analysis of studies on rural and urban women empowerment. Accordingly, in the first step, all scientific and research articles were extracted from the scientific information database of ACECR (SID) and the Noor specialized magazines website (Noormags). The search was conducted during the period 1996-2016 with the keyword empowerment, which led to the identification of 60 papers. Subsequently, forty-two articles that included the words "rural women" or "urban women" in the title, abstract, or keywords were selected for extraction of data and further study. According to the findings of the present study, studies in this area have two general orientations. Some studies seek theoretical analysis and provide interventional models for the empowerment of the target groups. Others have looked at the empowerment process of women empirically, taking into account different samples of rural and urban women. Overall, factors such as education, employment, social skills, self- confidence, self-worth and public education have been influential in the empowerment of rural and urban women.

کلیدواژه‌ها [English]

  • empowerment
  • rural women
  • urban women
  • qualitative meta-analysis

توکل، محمد و عرفان‌منش، ایمان (1393). فرا‌تحلیل کیّفی مقالات علمی ناظر بر مسألۀ فرار مغزها در ایران، فصلنامۀ بررسی مسائل اجتماعی ایران، 5(1): 45-75.

حسینی، سیده فاطمه.، ثنایی، باقر.، پورحسین، رضا و کراسکیان، آدیس (1396). فراتحلیل کیّفی مقالات پژوهشی حوزۀ «تعامل والد-نوجوان»، رویش روان‌شناسی، 6(‌3): 63-94.

خلعتبری، اسدالله (1387). آمار و روش تحقیق. تهران: پردازش.

ذاکرصالحی، غلامرضا.، قانعی راد، سید محمد امین (1394). مرور نظام‌مند و فراتحلیل پژوهش‎های ایرانی در قلمرو مطالعات اجتماعی علم و فناوری، مجله مطالعات اجتماعی ایران، 9(2): 29- 63.

شریفی، محمد امین.، اسدی، علی.، کلانتری، خلیل و آگهی، حسین (1389). تعیین عوامل مؤثر در تحقق خودکفایی زنان سرپرست خانوار، مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان، 8(‌4): 121-141.

شفیعا، سعید.، شفیعا، محمدعلی و کاظمیان، غلامرضا (1392). فراتحلیل روش و نتایج پژوهش‌های کیّفیت زندگی شهری در ایران، جامعه‌شناسی کاربردی، پیاپی 50، 24‌(2): 21-40.

صادقی فسایی، سهیلا و خادمی، عاطفه (1395). فراتحلیل چهاردهه پژوهش در حوزۀ مشارکت زنان، مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان، 14(‌2):35-62.

صدیق سروستانی، رحمت الله (1379). فراتحلیل مطالعات انجام شده در حوزه آسیب‌شناسی اجتماعی در ایران، نامه علوم اجتماعی، 15(15)67-103.

کرمانی، مهدی (1395). توانمندسازی زنان سرپرست خانوار، تهران: شهر

کلهر سمیرا (1388). فراتحلیل آسیب‌های اجتماعی در تهران (زنان سرپرست خانوار)، تهران: اداره کل مطالعات اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران.

معیدفر، سعید و ستار، پروین (1388). فراتحلیل انجام شده در حوزۀ مسائل اجتماعی ایران، جامعه‌شناسی کاربردی، 36: 95-110.

مکنون، رضا و سلیمی، جلیل (1394). فراتحلیل کیّفی پژوهش‌های علمی ناظر بر مسأله حکمرانی در ایران، مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، 10(1): 3-10.

موحدی، رضا و علی توکلی، فاطمه (1396)، تحلیل موانع تجمیع سرمایه‌های خرد زنان در تعاونی‌های زنان روستایی شهرستان جیرفت، مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان، 15(‌1):99-133.

وطن‌خواه نوغانی، آتنا.، قاسمی، مریم و جوان، جعفر (1395). شناسایی و اولویت‌بندی راهبرد‌های توانمندسازی زنان در روستاهای مهاجر فرست بر اساس ماتریس‌swot  و  qspm  مطالعۀ موردی: شهرستان مشهد، مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان، 14(‌3): 61-92.

Alsop, Ruth., Bertelsen, Mette. and Holland, Jeremy. (2006). Empowerment in Practice: From Analysis to Implementation. Washington: World Bank.

Ashraf, N., Karlan, D. and Yin, W. (2010). Female empowerment: Impact of a commitment savings product in the Philippines. World development, 38(3): 333-344.

Asthana, S (1996). Women's health and women's empowerment: a locality perspective. Health and Place. 2(1): 1-13.

Barber, S. L. and Gertler, P. J. (2008). Empowering women to obtain high quality care: evidence from an evaluation of Mexico's conditional cash transfer programme. Health Policy and Planning, 24(1): 18-25.

Bardasi, E. Garcia, G. York, N. Gaarder, M. Sundberg, M. Kumar.A. and Heider, C (WORLD BANK GROUP), (2012). Women’s empowerment in rural community- driven development projects, Washington: World Bank group.

Cattaneo, L. B. and Chapman, A. R. (2010). The process of empowerment: A model for use in research and practice. American Psychologist, 65(7): 646.

Donta, B., Nair, S., Begum, S. and Prakasam, C. P. (2016). Association of domestic violence from husband and women empowerment in slum community, Mumbai. Journal of interpersonal violence, 31(12): 2227-2239.

Kabeer, Naila. (2003). Gender Mainstreaming in Poverty Eradication and the Millenium Development Goals: A Handbook for Policy-makers and Other Stakeholders. Commonwealth Secretariat, CIDA, IDRC.

Kabeer, n. (2012). Women’s economic empowerment and inclusive growth: labour markets andenterprise development, International Development Research Centre (IDRC)

Kalhor., Samira. (2009). Meta-analysis of social problems of Tehran (female-headed households). Department of social and cultural studies, Tehran municipality(Text in Persian).

Kar, S. B., Pascual, C. A. and Chickering, K. L. (1999). Empowerment of women for health promotion: a meta-analysis. Social Science & Medicine, 49(11): 1431-1460.

Karmakar, P. P. and Khuntia, B.(2016). Women Empowerment as catalyst of overall development of Slum settlement–pilot study area, jokalandi, cluster I to VIII, Bhubaneswar, Odisha. Population, 89(219129): 308-614

Ke, F. (2009). A qualitative meta-analysis of computer games as learning tools. Handbook of research on effective electronic gaming in education, 1: 1-32.

Kermani, Mehdi. (2016). Empowerment of women heads of households,Tehran: Shahr Publication(Text in Persian).

Khademi, Atefeh. and Sadeghi Fasa'i, Soheila. (2016). Four decades of research in the field of women's participation, Quarterly journal of woman studies sociological and psychological, 14(2): 34-70(Text in Persian).

Khalatbari, Asadullah. (2008). Statistics and research method, Tehran: Farayand(Text in Persian).

Longwe Sara H. (1991). Gender Awerness: the Missing Element in the Third World Development Project, a Chapter of “Changing Perceptions: Writing on Gender and Development”, by Wallace T. & March C.: OXFAM.

Mahmud, S., Shah, N. M.and Becker, S. (2012). Measurement of women’s empowerment in rural Bangladesh. World development, 40(3): 610-619.

Maknon, R., & Salimi., J (2018). Qualitative meta-analysis of scientific research on the issue of governance in Iran, Quarterly journal of research governmental management, 10(33))Text in Persian(.

Mishra, P. J. (2013). A Study of Sources and Mechanisms Leading to Empowerment of Women Living in Certain Slum Areas of New Delhi, India. The Indian Journal of Research, 7(2): 82.‏

Mouedfar, Saeed  and Parvin, Sattar (2009), Transformation of studies in social issues of Iran, Journal of applied sociology, 20(4): 135-151(Text in Persian).

Movahedi, Reza and AliTavakoli, Fatemeh  (2017). Analysis of obstacles to aggregating microfinance of women in rural women's cooperatives in Jiroft city, Quarterly journal of woman studies sociological and psychological, (50): 1-36(Text in Persian).

Pal, D. and Dutta, O. (2015). Microcredit and empowerment of urban women: A study from Eastern India. Strategic Change, 24(2): 149-163.

Park, Y. A. and Gretzel, U. (2007). Success factors for destination marketing web sites: A qualitative meta-analysis. Journal of travel research, 46(1): 46-63.

PONG, T. M. P. and Wahhaj, Z. (2012). Microfinance and gender empowerment. Journal of Development Economics, 99(1): 1-12.

Salami, Jalil. and Maknon, Reza. (2018). Qualitative meta-analysis of scientific research on the issue of governance in Iran, Quarterly journal of research governmental management, 10(33) (Text in Persian)..

Samarakoon, S., & Parinduri, R. A. (2015). Does education empower women? Evidence from Indonesia. World Development, 66: 428-442.

Sen, Gita. (1994). Women’s empowerment and human rights: The challenge to policy. the complex reality. A report of the Population Summit of the world's scientific academies, edited by Francis Graham-Smith. London, England, Royal Society.

Sediq Sarvestani, Rahmatollah (2000). Meta-analysis of studies on social pathology in Iran, social sciences letter, 15(15): 67-103(Text in Persian).

Shafia, Saeed . Shafia, Mohammad, Ali. and Kazemian, Gholamreza. (2013). Meta-Analysis of methods and findings of urban quality of life in Iran, Journal of applied sociology. 24(2): 21-49(Text in Persian).

Sharifi, Mohammadamin., Asadi, Ali., Kalantari, Khalil and agahi, Hossein (2010). Specify effective factors in self-sufficiency of female headed households, Quarterly journal of woman studies sociological and psychological, 8(4): 121-141(Text in Persian).

Shirazi, F. (2012). Information and communication technology and women empowerment in Iran. Telematics and Informatics, 29(1): 45-55.

Tavakol, M., & Erfanmanesh, I. (2014). Qualitative Meta-Analysis of Scientific Articles Concerning the Brain Drain Issue in Iran. Iranian Journal of Social Problems, 5(1), 45-75(Text in Persian).

Vatankhah Noghani, Atena., Ghasemi, Maryam. and Javan, Jafar. (2016). Identify and prioritize strategies for the empowerment of women in rural migration: Based on the SWOT matrix technique QSPM (Case Study: Mashhad County), Quarterly journal of woman studies sociological and psychological, 14(3): 30-50(Text in Persian).

Zaker-salehi, Gholamreza. and Ghaneirad, Seyed Mohammad Amin (2015). A systematic review and a meta-analysis of Iranian researches in the field of social studies of science and technology. Iranian Journal of social studies, 9(2): 29-63(Text in Persian).