بررسی تأثیر عامل قومیت بر سلامت روان، همسرآزاری، حمایت اجتماعی و رضایت زناشویی زنان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روانشناسی دانشگاه اصفهان

2 استادیار گروه روان‌شناسی دانشگاه اصفهان

3 دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه اصفهان

چکیده

این پژوهش به منظور بررسی تأثیر عامل قومیت بر سلامت‌روان، حمایت‌اجتماعی، رضایت‌زناشویی و همسرآزاری در زنان ایرانی اجراشد. در قالب یک مطالعۀ علی– مقایسه‌ای، از بین جامعۀ آماری زنان قومیت‌های فارس، لر، کرد و ترک در ایران، 320 زن به‌طور تصادفی انتخاب و ارزیابی شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه SCL-90-R، سرمایۀاجتماعی مبارک‌بخشایش‌، مقیاس سوء‌رفتار با همسر هودسن، رضایت زناشویی کانزاس اسچام و پرسشنامۀ ویژگی‌های جمعیت‌شناختی بود. تجزیه‌ و تحلیل داده‌ها با استفاده از روش آماری تحلیل کوواریانس و نرم‌افزار SPSS-20 انجام‌ شد. نتایج حاصل از تحلیل کوواریانس نشان داد با کنترل تحصیلات، مدت‌زمان ازدواج، تعداد فرزند، تعداد خانوادۀ اصلی، تحصیلات همسر و وضعیت اجتماعی- اقتصادی، در مجموع بین سلامت ‌روان زنان و ابعاد آن، حمایت‌ اجتماعی و رضایت زناشویی برحسب قومیت، تفاوت معناداری وجود نداشت. اما زنان قومیت‌های مورد بررسی در مؤلّفۀ همسرآزاری جنسی، تفاوت معناداری با یکدیگر داشتند؛ به گونه‌ای که میزان همسرآزاری جنسی در زنان لر به طور معناداری بیشتر از زنان فارس و ترک و در زنان کرد به‌طور معناداری بالاتر از زنان ترک بود (05/0p<). بر اساس نتایج حاصله، با در نظر گرفتن نقش فرهنگ در خانواده و تأثیر آن در اجتماع، پیشنهاد می‌شود آموزش‌هایی برای خانواده‌های اقوام مذکور، با هدف ارتقاء سطح بینش و آگاهی آن‌ها نسبت به حقوق طرفین ارائه شود. همچنین در آینده به‌طور ضمنی چرایی بالا بودن همسرآزاری در برخی اقوام، در جهت بهبود شرایط زنان این اقوام بررسی شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study the effect of ethnicity on Mental health, Spousal abuse, Social support and Marital satisfaction

نویسندگان [English]

  • Ghazal Hadavand Aval 1
  • hoseinAli mehrabi koushki 2
  • behjat yazdkhasti 3
1 Isfahan UnivercityMA in General Psychology, Isfahan University
2 Assistant Professor of Psychology Department, Isfahan University
3 Associate Professor of Social Sciences Department, Isfahan University
چکیده [English]

This study was­ conducted to investigate the effect of ethnicity on mental health, social support and marital satisfaction and spousal abuse among Iranian women. This was a causal-comparative study and its population included women from different ethnic groups comprising of Fars, Lor, Kurd and Turk ethnicities. 320 women were randomly selected and evaluated. Research instruments consisted of SCL-90-Rquestionnaire, social capital scale (Mobarak Bakhshayesh, 1389), spousal abuse scale (Hudson, 1992), Kansas marital satisfaction scale (Schumm, 1986) and demographic characteristics questionnaire. Data was analyzed using covariance analysis method and SPSS-20 software. Results showed that by controlling variables of education, duration of marriage, number of children, number of primary family members, spouse education and socio-economic status, no significant relationship between “ethnicity” and other factors including mental health and its dimensions, social support and marital satisfaction was found. However, a meaningful relationship was found between ethnic origin and sexual abuse. Sexual abuse rate was meaningfully higher among Lor women in comparison with Fars and Turk women, and among Kurd women was higher than Turk women (p<0.05). it can be concluded that since culture significantly impacts families and society, advocacy and awareness raising programs should be taken into consideration for different ethnicities in order to improve attitude and behavior. This research further suggests that more study on sexual abuse among ethnic groups should be conducted in the future.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ethnicity
  • Mental Health
  • spousal abuse
  • Social Support
  • marital satisfaction

آزادی، سارا و آزاد، حسین. (1390)بررسی رابطه حمایت اجتماعی، تاب‌آوری و سلامت روانی دانشجویان شاهد و ایثارگر دانشگاه‌های شهر ایلام، مجله علمی پژوهشی طب جانباز، 3(12): 48-58.

احمدی، حبیب.، مرزبان، مریم و روحانی، علی (1390). بررسی عوامل اجتماعی- فرهنگی مرتبط با سلامت روانی دانشجویان دانشگاه شیراز، مجله جامعه‌شناسی مطالعات جوانان، 1(1): 35-9.

امانی، رزیتا (1391). مقایسه اثر بخشی زوج‌درمانی هیجان مدار، شناختی- رفتاری و تلفیقی شناختی- رفتاری- هیجانی بر سیر تغییر رضایت‌مندی از زناشویی زوجین و افسردگی زنان شهر همدان، پایان‌نامه دکتری مشاوره، دانشگاه اصفهان.

ایمانی نایینی، محسن.، صادقی، محمود و عبدی، فاطمه (1391). بررسی مقایسه ای رضایتمندی زناشویی بین زنان ایرانی ازدواج کرده با مردان ایرانی و غیر ایرانی، فصلنامه جامعه شناسی زنان، 3(2): 100-81.

بشیریه، حسین (1394). دیباچه‌ای بر جامعه‌شناسی سیاسی ایران، چاپ دوم. تهران: نگاه معاصر.

پیروی، حمید.، حاجبی، احمد و پناغی، لیلی (1389). ارتباط بین حمایت اجتماعی و سلامت روان در دانشجویان دانشگاه تهران، مجله تحقیقات نظام سلامت، 6(2): 301-307.

خاقانی‌فرد، میترا (1390). بررسی نقش خشونت علیه زنان، جامعه پذیری جنسیتی و سرمایه اجتماعی در پیش‌بینی سلامت روانی گروهی از زنان شهر تهران، مجله مطالعات اجتماعی و روانشناختی زنان، 9(2): 55-80.

خمسه، اکرم (1386). بررسی نقش عوامل فرهنگی-اجتماعی بر طرحواره های نقش جنسیتی در دو گروه قومی از دانشجویان در ایران، مجله مطالعات روانشناختی، 3(2): 129-146

دلاور، علی (1390). احتمالات و آمار کاربردی در علوم تربیتی و روانشناسی. تهران: رشد.

دودمان، روناک (1392). بررسی عملکرد خانواده و سلامت روان در خانواده‌های دارای اعضای با نیازهای خاص در مقایسه با خانواده‌های عادی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات اصفهان.

رومنز، سارا و سیمن، ماری (1390). سلامت روانی زنان: نگاهی به چرخه‌های زندگی، ترجمه سید ولی الله موسوی، مهرناز خسروجاوید، حمید کاظمی و مریم قربانی. تهران: سمت.

زارع، بیژن و صفیاری جعفرآباد، هاجر (1394). مطالعه رابطه عوامل مؤثر بر میزان رضایت از زندگی زناشویی در بین زنان و مردان متاهل شهر تهران، مجله مطالعات اجتماعی روانشناختی زنان، 13(1): 111-140.

زارع شاه آبادی، اکبر و امینی، کژال (1389). بررسی تأثیر قومیت بر خشونت علیه زنان در شهر تکاب، فصلنامه نظم و امنیت انتظامی، (3)1: 78-53.

ساروخانی، باقر (1380). دایرۀ المعارف علوم اجتماعی. تهران: کیهان.

شیبلی هاید، جانت (1394). روان‌شناسی زنان (سهم زنان در تجربه بشری)، ترجمۀ اکرم خمسه. تهران: آگاه.

صفایی، حسین و امامی، اسدالله (1370). حقوق خانواده. تهران: میزبان.

صفری، شهربانو (1389). بررسی میزان شادکامی و ارتباط آن با متغیرهای جمعیت شناختی در بین دانشجویان، فصلنامه تازه های روان شناسی صنعتی و سازمانی، 1(2): 86-79.

صیادپور، زهره (1383). بررسی تأثیر میزان آشنایی پیش از ازدواج بر میزان رضایت از ازدواج، مجله علوم روان‌شناختی، 1(4): 408-390.

طالب، مهدی و گودرزی، محسن (1383). قومیت و جنسیّت: مطالعه موردی گروه‌های قومی در سیستان و بلوچستان، مجله پژوهش زنان، (1)2: 48-23.

عبداله، عبدالمطلب (1395). بررسی میزان توجه به مولفه های هویت قومی و ملی بین دانشجویان کرد و آذری در دانشگاه های تهران، فصلنامه پژوهش های راهبردی سیاست، 4(16): 39-65

قلاتی، نگهدار (1380). بررسی رابطه حمایت اجتماعی با خودکارآمدی و عادت مطالعه در درس علوم و مقایسه آن‌ها در دانش آموزان دختر و پسر سال سوم راهنمایی و نواحی چهارگانه شهر شیراز. پایان‌نامه کارشناسی ارشد روانشناسی، دانشگاه شیراز.

کورکوران، کوین و فیشر، جوئیل (1391). ابزارهای سنجش زوجین، خانواده و کودکان، ترجمه رضوان جزایری، مریم فاتحی زاده و رومینا منانی. یزد: گلبانگ تربیت.

کیخسروی یاسیکند، ادریس (1391). مقایسه تأثیر آموزش غنی‌سازی زندگی بر اساس رویکرد تایم و رویکرد السون بر رضایت و تعارض زناشویی در زوجین شهرستان بوکان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد مشاوره، دانشگاه اصفهان.

گنجی، حمزه (1393). بهداشت روانی. تهران: ارسباران.

گودرزی، حسین (1384). جامعه‌شناسی هویّت در ایران. تهران: تمدن ایرانی.

گودرزی، حسین (1385). مفاهیم بنیادین در مطالعات قومی. تهران: تمدن ایرانی.

مبارک بخشایش، مرتضی (1389). بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر سلامت شهروندان اصفهانی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد علوم اجتماعی، دانشگاه اصفهان.

محقق داماد، مصطفی (1384). بررسی حقوقی خانواده (نکاح و انحلال آن). تهران: مرکز نشر علوم اسلامی.

محمدی، فائزه و میرزایی، رحمت (1391). بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر خشونت علیه زنان، مجله مطالعات اجتماعی ایران، (1)6: 129-101.

وحدانی، فرشته (1389). بررسی عوامل جامعه‌شناختی و روان‌شناختی مؤثر بر سلامت روان زنان متأهل شاغل، پایان‌نامه کارشناسی ارشد مطالعات زنان، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه اصفهان.

Abdollāh, A. (2016). The study of the importance of ethnic and national identity among Kurdish and Azeri students in Tehran universities. Journal of Research of Politics, 4(16): 39-65.

Ahmadi, B., Almohamadian, M. & Golestan, P. (2005). Sexual violence among married Tehrani Women 15 years old and over, paper presented at the first national conference of sexual health in reproductive health. Tehran, Iran.

Ahmadi, B., Almohamadian, M. & Golestan, P. (2005). Sexual violence among married Tehrani Women 15 years old and over, paper presented at the first national conference of sexual health in reproductive health. Tehran, Iran.

Ahmadi, H., Marzbān, M. & Rowhāni, A. (2011). Socio-cultural factors related to mental health of students of Shiraz University. Journal of Sociological Studies of Youth, 1(1): 9-35.

Amāni, R. (2012). Comparison of the efficacy of emotional couples’ therapy, cognitive-behavioral and cognitive-behavioral-emotional combination on marital satisfaction and depression of women in Hamedan city (Unpublished doctoral dissertation). University of Isfahan, Faculty of Education and Psychology. Isfahan, Iran.

Āzādi, S. & Āzād, H. (2011). Investigating the relationship between social support, resiliency and mental health among students belonging to martyrs and war-disabled families in universities of Ilam. Iranian Journal of War and Public Health, 3(12): 48-58.

Bancroft, J., Loftus, J. & Long, J. S. (2003). Distress about sex: A national survey of women in heterosexual relationships, Archives of sexual behavior, 32(3): 193-208.

Baširiye, H. (2015). Introduction to Iran's Political Sociology (2th ed.). Tehrān, Iran: Negāh-e mo'āser.

Berry, J. W., Poortinga, H. Y., Segal, M. H., and Dasen, R. R. (2003). Cross – cultural psychology research and affliction (2nd edition), Cambridge: Cambridge university press.

Bhugra, D., Leff,  J., Mallett, R., Der, G., Corridan, B. & Rudge, S. (1997) Incidence and outcome of schizophrenia in Whites, AfricanCaribbeans and Asians in London, Psychological Medicine, 27: 791-798.

Bratter, J. L. & Eschbach, K. (2006). What about the couple? Interracial marriage and psychological distress, Social Science Research, 35: 1025- 1047.

Caetano, R. & Cunradi, C. (2003). Intimate partner violence and depression among Whites, Blacks, and Hispanics, Annals of epidemiology, 13(10): 661-665.

Corcoran, K. & Fischer, J. (2012). Assessment instruments for couples, families and children (R. Jazāyeri, M. Fātehizāde & R. Mannāni, Trans.). Yazd, Iran: Golbāng-e tarbiyat.

Delāvar, A. (2011). Ehtemālāt va āmār-e kārbordi dar olum-e tarbiyati va ravānšenāsi [Probability and Applied Statistics in Educational Sciences and Psychology]. Tehrān,Iran: Rošd.

Dudmān, R. (2013). Study the function of family and mental health in families with special needs members compared to normal families (unpublished master’s dissertation). Islamic Azad University, Isfahan branch. Isfahan, Iran.

Ganji, H. (2014). Mental health. Tehrān, Iran: Arasbārān.

Gudarzi,H. (2005). Sociology of identity in Iran. Tehrān, Iran: Tamaddon-e Irāni.

Gudarzi, H. (2006). Basic concepts in ethnic studies. Tehrān, Iran: Tamaddon-e Irāni.

Hunler, O. S. & Gencoz, T. (2005). The effect of religiousness on marital satisfaction: Testing the mediator role of marital problem solving between religiousness and marital satisfaction relationship, Contemporary Family Therapy, 27(1): 123-136.

Imāni Nāyini, M., Sādeqi, M. & Abdi, F. (2012). A comparative study on marital satisfaction between Iranian women married to Iranian and non-Iranian men. Journal of Women's sociology, 3(2): 81-100.

Linda, K. D. (2007). Educating about dating violence: The presentation of psychological abuse, Unpublished masteral dissertation, American university, Washington.

Lych, T. (2000). Men and Women Together but equal?, UNFPA magazine, 27(2): 20.

Keyxosravi, Yāsikand, A. (2012). The Comparison of the Impact of Life Enrichment Education Based on Time Approach and Olson's Approach on Marital Satisfaction and Conflict in Couples in Bokan (Unpublished master's dissertation). University of Isfahan, faculty of Education and Psychology. Isfahan, Iran.

Măirean , C. (2016) .Secondary traumatic stress and post traumatic growth: Social support as amoderator. The Social Science Journal, 53 (1): 14-21.

Mobārak Baxšāyeš, M. (2010). Study the effect of social capital on the health of Isfahan citizens.(Unpublished master’s dissertation). University of Isfahan, Iran.

Mohaqqeq Dāmād, M. (2005). Barresi-ye hoquqi-ye xānevāde (Nekāh va enhelāl-e ān) [Legal examination of the family (marriage and dissolution of the family)]. Tehrān, Iran: Markaz-e nǎr-e olum-e eslāmi.

Mohammadi, F. & Mirzāyi, R. (2012). Investigating Social Factors Affecting Violence Against Women. Journal of Motāle'āt-e ejtema'i-ye Iran/ Iranian.

Nazroo. J. Y. (1998). Rethinking the relationship between ethnicity and mental health: the British FourthNational Survey of Ethnic Minorities, Journal of Social Psychiatry Psychiatr Epidemiol, 33: 145-148

Norbeck, J. S. & Anderson, N. J. (1989). Psychosocial predictors of pregnancy outcomes in low-income Black, Hispanic, and White women, Nursing Research, 38: 204-209.

Peyravi, H., Hājebi, A. & Panāghi, L. (2010). A survey on the relation between social support and mental health in students of Tehran university. Journal of Health system research, 6(2): 301-307.

Qalāti, N. (2001). Study the relationship between social support and self-efficacy and habits of studying in the Sciences and compare them in male and female students of the third year of guidance and four areas of Shiraz (Unpublished master's dissertation). University of Shirāz, faculty of Education and Psychology. Shirāz, Iran.

Romanz, S. & Simon, M. (2011). Women's Mental Health: A Look at the Life Cycles (S.V.A.Musavi, M. Xosro-jāvid, H. Kāzemi & M. Qorbāni, Trans.). Tehran, Iran: Samt.

Sagrestano, L. M., Feldman, P., Rini, C. K., Woo, G., & Dunkel-Schetter, C. (1999). Ethnicity and social support during pregnancy, American Journal of Community Psychology, 27(6): 869-898.

Safāyi, H. & Emāmi, A. (1991). Family Rights. Tehrān, Iran: Mizbān.

Sarafino, E. Health Psychology. 7rd ed. NewYork: John Wiley & Sons; 2014

Sāruxāni, B. (2001). Encyclopedia of Social Sciences. Tehrān, Iran: Keyhān.

Safari, Š. (2010). Happiness and its relationship with university student’s demographic factors. Modern Industrial Organizational Psychology, 1(2): 79-86.

Sayyāypur, Z. (2004). The effect of premarital familiarity level on marital satisfaction. Journal of Olum-e ravān-šenāxti/ Psychological Sciences, 1(4), 390-408.

Shibley Hyde, J. (2015). Women's Psychology (Women's Participation in Human Experiences) (A. Xamse, Trans.). Tehran, Iran: Agāh. (2007).

Tāleb, M. & Gudarzi, M. (2004). Ethnicity and Gender: A Case Study of Ethnic Groups in Sistan and Baluchestan. Journal of Women’s Study, 2(1): 23-48.

Social Studies, 6(1): 101-129.

Vahdāni, F. (2010). Investigation of Sociological and Psychological Factors Affecting Mental Health of Married Women Employed. (Unpublished master’s dissertation), University of Isfahan. Isfahan, Iran.

Van Os, J., Castle, D. J., Takei, N., Der, G. & Murray, R. M. (1996). Psychotic illness in ethnic minorities: clarification from the 1991 census, Psychological medicine, 26(01): 203-208.

World Health Organization. Violence against women. Geneva: World Health Organization; 2016.

Xāqānifard, M. (2011). Investigating the role of violence against women, gender socialization, and social capital in predicting mental health among a group of women in Tehran. Journal of Women's Studies (Social & psychological), 9(2): 55-80.

Xamse, A. (2007). A study on the effects of sociocultural factors on gender role stereotypes of tow ethnic groups of Iranian students. Journal of Psychological Studies, 3(2): 129-146.

Zāre', B. & Safyāri Jafarābād, H. (2015). Study of the Relationship between Factors Affecting Marital Satisfaction Between Married Women and Men in Tehran. Journal of Women's Studies (Social & psychological), 13(1): 111-140.

Zare' šāhābādi, A. & Amini, K. (2010). The Impact of ethnicity on violence against women in Tekab city. Journal of Order and Security Guards, 1(3): 53-78.

Zhang, W., Chen, Q., McCubbin, H., McCubbin, L. & Foley, S. (2011). Predictors of mental and physical health: Individual and neighborhood levels of education, social well-being, and ethnicity, Health & place, 17(1): 238-247.