بررسی فرایندهای تفسیری و معنایی مبتنی بر جنسیت در انتخاب کنش اخلاقی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه الزهرا

چکیده

هدف اصلی این پژوهش بررسی فرایندهای معنایی و استدلالی افراد در هنگام داوری اخلاقی و کشف جهت گیری های جنسیتی در آن است. در این تحقیق که از روش کیفی بهره برده است, تمرکز مطالعه بر فرایندی است که قضاوت افراد را هنگام مواجهه با تعارضات و دو راهی های اخلاقی شکل می دهد. این پژوهش از طریق ارائه هفت داستان با محتوای تعارض اخلاقی که با ابعاد مختلف زندگی انسانها در ارتباط بود و مصاحبه عمیق از طریق قرار دادن افراد در دوراهی های اخلاقی موجود در داستان ها, به جمع آوری داده پرداخته است. در این مطالعه با 24 نفر مصاحبه صورت گرفت که نیمی از آنان را زنان و نیمی از آنان را مردان تشکیل داده اند. همچنین نیمی از آنان را دانشجویان دوره لیسانس 19 تا 23 سال و نیمی دیگر را پدر و مادرانی که در بازه سنی 45 تا 55 سال را تشکیل داده اند. نتایج تحقیق نشان می دهد که اگرچه افراد در یک دوراهی اخلاقی, به یک تصمیم گیری مشابه برسند, اما فرایندهای استدلالی آنها برای رسیدن به این تصمیم مشترک, کاملا متفاوت از یکدیگر است. همچنین یافته ها نشان می دهد که جنسیت نقش قابل ملاحظه ای را در جهت گیری های متفاوت اخلاقی ایفا می کند, به نحوی که زنان بر استدلال های عاطفی و مراقبت محور و مردان بر گرایش های منطقی و عدالت محور تاکید بیشتری دارند, اگرچه هر دو گرایش و جهت گیری را می توان در هر دو گروه مشاهده نمود. واژگان کلیدی: قضاوت اخلاقی, جنسیت, روش کیفی

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The evaluation of semantic and construal processes based on gender in selecting moral action

نویسندگان [English]

  • saeedeh abbaszadeh
  • zohreh khosravi
چکیده [English]

Abstract The main aim of this research is to study semantic and argumentative prosses of individuals, while they judge in moral dilemma, and also reveal the gender orientations. This research has been used the qualitative approach, and its concentration is to study the prosses that shape the experiences of the people when they encounter with moral confilicts. This research by presenting 7 stories with the moral dilemma, having relations with different form of the life positions, and useing depth interview with people about them, has gatherd informations. In this study , 24 people were interviewed , half of them women and half men , and also half of them undergrads formed and the other half were the parents between the age of 45- 55 years. The results show that although people in a moral dilemma ,come to reach a similar decision , but their reasoning processes to reach a common decision , quite different from one another.different orientations can be observed in both group. findinges show that gender plays a considerable role to shape different moral orientation, so that women enphesize in emotional and care orientation, and men focuse on logic and justice orientatione. Keywords: Moral judgment ,Gender, Qualitative approche

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Moral judgment
  • Gender
  • Qualitative approche

آقابابایی، ناصر(1390).تبیین موضوع و تحلیل اخلاقی اتانازی، معرفت اخلاقی، سال 3،ش3، صص 137-151.

اسکویی، فاطمه و پیروی، حمید(1384). پژوهش کیفی در پرستاری. تهران: دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی.

اسلامی، سیدحسن(1387).«جنسیّت و اخلاق مراقبت»، مطالعات راهبردی زنان، زمستان 1387، ش 42.

اشتراوس، آنسلم و کوربین، جولیت(1387). اصول روش پژوهش کیفی نظریه مبنایی رویه‌ها و شیوه‌ها. ترجمة بیوک محمدی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

اکبری، رضا(1388).«حل تعارضات اخلاقی بر پایه اخلاق فضیلت» فصلنامه علمی-پژوهشی دانشگاه قم، سال 3، ش 34، صص 83-99.

برهانی، فریبا.، عباس زاده، عباس و محسن پور، محدثه(1389).« تبیین معنی حساسیت اخلاقی در دانشجویان پرستاری:یک پژوهش کیفی» اخلاق پژشکی، سال 6,ش 22، صص 92-114.

بلیکی، نورمن(1384). طراحی پژوهش‌های اجتماعی.ترجمة حسن چاووشیان، تهران: نی.

پرنر، الیزابت(1383). علم اخلاق زنانه نگر، ترجمة سوگند نوروزی زاده، ناقد، سال اول، شماره 2،صص 93-137.

تانگ،رزمری(1382). «اخلاق فمنیستی- فمینیسم و دانش‌های فمینیستی »، ترجمة عباس یزدانی،  مجموعه مقالات دایره المعارف روتلیج. تهران: دفتر مطالعات و تحقیقات زنان.

خرمشاهی، بهاء الدین(1387).«پدیدارشناسی دین»، مجله دین پژوهی، شماره 21.

رحمتی، حسینعلی(1387).«چرایی و چگونگی نقد فلسفه اخلاق فمنیستی». زن در توسعه و سیاست، زمستان 1387، دوره 6، ش 4.

رفیعی، افسانه(1386).تأثیر جنسیّت، مقطع تحصیلی، دینداری و سابقه کار بر تصمیم‌گیری اخلاقی حسابداران در ایران‏‎، پایان نامه کارشناسی ارشد حسابداری، دانشگاه تهران.

شفیعی، مرتضی(1388).اثرات فرهنگ بر تصمیم‌گیری اخلاقی حسابداران، پایان نامه کارشناسی ارشد حسابداری، دانشگاه تربیت مدرس.

فلیک، اووه. (1387). درآمدی بر پژوهش کیفی. ترجمة هادی جلیلی. تهران: نی.

کاظمی، حسین و دانایی فرد، حسن(1390). پژوهش‌های تفسیری در سازمان استراتژی‌های پدیدار‌شناسی و پدیدار‌نگاری. تهران: امام صادق.

کدیور، پروین(1378). روانشناسی اخلاق، تهران: آگه.

کیلن، ملانی، و اسمتانا، جودیث (1389). رشد اخلاقی کتاب راهنما 2 جلد، ترجمة محمدرضا جهانگیرزاده، علیرضاشیخ شعاعی و سید رحیم راستی تبار. تهران: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.

لطف آبادی، حسین(1388).«روان شناسی رشد اخلاقی / ارزشی و دینی در نوجوانی و جوانی»، مجله حوزه و دانشگاه، سال 1388، ش 29.

مک لافلین، جانیس (1389). زنان و نظریه اجتماعی و سیاسی ترجمة حمیرا مشیرزاده، تهران: شیرازه.

ماندلباوم، موریس(1392). پدیدارشناسی تجربه اخلاق. ترجمة مریم خدادای، تهران: ققنوس

 

Armstrong. W.(2009). "moral dilemma"، Encyclopedia of  hic،vol.2.

Brown. L. M. & Gilligan C (1992). Meeting at the crossroads: women’s psychology and girls’ development. British Journal of Educational Psychology.

Gilligan, Carol (1982). In a Different Voice: Psychological Theory and Women’s Development, Cambridge, Mass: Harvard University Press.

Juujarvi. S. , Myyry L. , Pesso. K(2010)." Does care reasoning make a  difference? Relations between care, justice and dispositional empathy", Journal of Moral Education, vol 39, Issue 469-489

Noddings. Nell.(1994)."Caring: A Feminine Approach to Ethic & moral Education"، Berkeley: University of California Press.

Nunner- Winkler , Gertrud (2002)," Is there a Female Morality?", Applied Ethics: Critical Concpts in Philosophy Ruth Chadwick and Doris Sehroeder. V. 1, P. 344.

Nye, Andrea (1996). “Feminist Philosophy”, in: MacMillan Compendium Philosophy and Ethics, ed. by: Donald M. Borcher, New York: MacMillan Library Reference. 

Shimizu. H. (2001)."Japanese Adolescent Boys Senses of Empathy and Carol Gilligans perspectives on the Morality of Care: A phenomenological Approach", Culture Psychology, vol.7, N. 4, pp 453-475.